Tüketici Hakem Heyeti Nedir?
Tüketici hakem heyeti, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıkları çözmek için Ticaret Bakanlığınca il ve ilçelerde kurulan, kararları tarafları bağlayan bir uyuşmazlık çözüm merciidir. Dayanağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 66-70. maddeleri ile Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği’dir. 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda heyete başvurmak zorunludur. Başvuru e-Devlet üzerinden veya dilekçeyle yapılır; karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.
Tüketici hakem heyeti başvuru
Tüketici hakem heyeti başvurusu için dört şart aranır. Uyuşmazlık bir tüketici işleminden doğmalı, değeri başvuru tarihindeki parasal sınırın altında kalmalı, başvuru yetkili heyete yapılmalı ve dilekçede yönetmeliğin aradığı zorunlu bilgiler bulunmalıdır (6502 s. Kanun m. 3, m. 68/1, m. 68/3; Yönetmelik m. 11/3). Başvuru için harç veya ücret ödenmez.
2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda heyete başvurmak zorunludur. Bu tutarın altındaki bir uyuşmazlık için doğrudan mahkemeye gidilemez, arabulucuya da gitmek gerekmez (m. 68/1, m. 73/A). Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki il ya da ilçe heyetine yapılır.
Aynı konu, aynı sebep ve aynı taraflar için birden fazla heyete başvurulamaz. Başvuru bekleyen bir uyuşmazlık için ikinci bir başvuru kabul edilmez (Yönetmelik m. 11/6). Satıcının cevabı dosyaya delil olarak girdiği için başvurudan önce sorunu satıcıya yazılı bildirmek ve cevabı saklamak işi kolaylaştırır.
Tüketici hakem heyeti başvuru sorgulama
Başvurunun hangi aşamada olduğu ve sonucu, e-Devlet üzerinden TÜBİS kanalıyla takip edilir; karar ayrıca taraflara elektronik ortamda tebliğ edilir. Heyet, kararı karar tarihinden itibaren on beş iş günü içinde tebliğe çıkarır; taraf avukatla temsil ediliyorsa tebligat avukata yapılır (Yönetmelik m. 23/1).
Bir başvuru, yönetmeliğe göre şu aşamalardan geçer:
| Aşama | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| Kayıt | Başvuru TÜBİS’e kaydedilir | Yönetmelik m. 12 |
| Bilgi ve belge isteme | Şikâyet edilenden cevap ve belge istenir | Yönetmelik m. 13 |
| Raportör incelemesi | Dosya ve rapor hazırlanır | 6502 s. Kanun m. 67 |
| Gündem | Başkan dosyayı toplantı gündemine alır | Yönetmelik m. 15 |
| Karar | Karar tutanağı imzalanır ve TÜBİS’e yüklenir | Yönetmelik m. 22 |
| Tebliğ | Karar 15 iş günü içinde taraflara gönderilir | Yönetmelik m. 23 |
e-Devlet’te görülen durum bilgisi bu aşamalardan birini gösterir. Örneğin dosyanın gündeme alınması, toplantı sırasının geldiği ve heyetin dosyayı görüşeceği anlamına gelir. Kararın verildiğini gösteren bir bilgi ise kararın tebliğ sürecine girdiğini gösterir. Tebliğ tarihi önemlidir; itiraz süresi kararın verildiği günden değil, tebliğ edildiği günden başlar.
Tüketici hakem heyeti gündeme alındı ne demek?
Başvurunun gündeme alınması, raportör incelemesi biten dosyanın heyet başkanınca toplantı gündemine konulduğu anlamına gelir (Yönetmelik m. 15). e-Devlet’te bu bilgi görünüyorsa heyet dosyayı bir sonraki toplantılardan birinde görüşecektir. Karar henüz verilmemiştir, başvurunun kabul ya da reddedildiğini göstermez.
Heyet ayda ikiden az olmamak üzere toplanır (Yönetmelik m. 14/1). Dosya görüşülüp karar alındığında durum bilgisi değişir ve karar, karar tarihinden itibaren on beş iş günü içinde taraflara tebliğ edilir (Yönetmelik m. 23/1). İtiraz süresi gündeme alınma gününden değil, kararın tebliğ edildiği günden başlar.
Gündemden çıkarıldı ne demek?
Gündemden çıkarılma, dosyanın o toplantıda görüşülmediğini gösterir. Bu da bir karar değildir. Heyet dosyayı karara bağlamak için ek bilgi, belge ya da bilirkişi raporu bekliyorsa dosya sonraki toplantılardan birinde yeniden gündeme alınır. Eksik bilgi tüketiciden isteniyorsa heyet bunu yazıyla bildirir ve tamamlanması için yedi gün süre verir (Yönetmelik m. 11/5). Karşı taraftan istenen belgeler için süre tebliğden itibaren en fazla otuz gündür (Yönetmelik m. 13/5).
Tüketici hakem heyeti başvuru ne zaman sonuçlanır?
Tüketici hakem heyeti başvurusu, başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde karara bağlanır. Başvurunun niteliğine, konusuna ve mal veya hizmetin özelliğine göre bu süre en fazla üç ay daha uzatılabilir (Yönetmelik m. 21/1). Süre, kararın verildiği güne kadar işler, kararın tebliği ve itiraz bu sürenin dışındadır.
Altı ay üst sınırdır, sürenin ne kadarının kullanılacağı heyetin iş yüküne ve dosyanın niteliğine bağlıdır. Süreyi uzatan iki etken karşı tarafın belge sunması için verilen otuz gün ile bilirkişi incelemesidir. Başvuru kaydedildikten sonra raportör dosyayı hazırlar, heyet karşı taraftan bilgi ve belge ister ve uyuşmazlığı dosya üzerinden karara bağlar. Heyet gerekli görürse tarafları ve bilirkişiyi ayrıca dinler (Yönetmelik m. 19). Aşama aşama süreler aşağıdaki tabloda verilmiştir.
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Başvurudaki eksik bilgiyi tamamlama | 7 gün | Yönetmelik m. 11/5 |
| İstenen bilgi ve belgeyi sunma | Tebliğden itibaren en fazla 30 gün; uzatılabilir | Yönetmelik m. 13/5 |
| Bilirkişi raporu | 15 iş günü; bir defa 15 iş günü uzatılabilir | Ticaret Bakanlığı |
| Karar | En geç 6 ay; en fazla 3 ay uzatılabilir | Yönetmelik m. 21/1 |
| Kararın tebliği | Karar tarihinden itibaren 15 iş günü | Yönetmelik m. 23/1 |
| İtiraz | Tebliğden itibaren iki hafta | 6502 s. Kanun m. 70/3 |
Heyet, uyuşmazlığa ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan, ilgili kurum ve kuruluşlardan isteyebilir (6502 s. Kanun m. 69). Bu yazılar önce elektronik tebligat ile gönderilir; elektronik ortamda gönderilemezse taahhütlü mektup kullanılır (Yönetmelik m. 13/2-4). İstenen belge verilen sürede sunulmazsa heyet, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre karar verir.
Çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren uyuşmazlıklarda heyet başkanı, taraflardan birinin talebiyle veya kendiliğinden bilirkişi görevlendirir. Bir cihazın arızasının üretimden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklandığı bu türden bir sorudur. Bilirkişinin hazırladığı rapor, mahkemedeki bilirkişi raporu gibi heyetin değerlendireceği bir delildir.
Başvurular tarih ve sıraya göre görüşülür. Taraflardan biri ivedi inceleme ister ve başkan bunu uygun görürse başvuru öncelikle gündeme alınır. Türkiye’de ikametgâhı bulunmayan yabancı tüketiciler için de bu imkân vardır (Yönetmelik m. 21/2).
Bilirkişi görüşü istenmesi ne anlama gelir?
Heyetin bilirkişi görüşü istemesi, uyuşmazlığın çözümü için teknik bir tespit gerektiği anlamına gelir; başvurunun reddedildiğini ya da kabul edildiğini göstermez. Bilirkişiye raporu hazırlaması için görevlendirme yazısının tebliğinden itibaren en fazla 15 iş günü verilir. Bilirkişi talep ederse bu süre bir defaya mahsus 15 iş günü daha uzatılabilir.
Rapor dosyaya girdikten sonra heyet, raporu diğer belgelerle birlikte değerlendirir ve dosyayı karar için gündemine alır. Bilirkişi ve tebligat ücretlerinin kimden alınacağı kararın sonucuna göre belirlenir (6502 s. Kanun m. 70/7).
Satıcı veya banka başvuruya nasıl cevap verir?
Şikâyet edilen satıcı veya banka, heyetin bilgi ve belge isteme yazısına tebliğden itibaren en fazla 30 gün içinde cevap verir. Cevaba satış ve teslim kayıtları, sözleşme, servis raporu ve yazışmalar eklenir. Süresinde cevap verilmezse heyet, dosyadaki belgelerle karar verir.
Cevap aşaması, itiraz aşamasını da etkiler. Tüketici lehine verilen bir karar mahkemede iptal edilirse, tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilir. Ancak iptalin sebebi, elde olduğu hâlde heyete sunulmayan bir belgenin mahkemeye sunulmasıysa tüketici aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmez (6502 s. Kanun m. 70/6). Bu yüzden belgeleri mahkemeye saklamak yerine heyete sunmak gerekir. Çok sayıda başvuruyla karşılaşan bankalar ve e-ticaret şirketleri için her dosyadaki 30 günlük cevap ve iki haftalık itiraz süresini ayrı ayrı izlemek gerekir; bu takip Safahat tüketici hakem heyeti entegrasyonu ile yapılabilir.
Tüketici hakem heyeti sınırı
2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için heyete başvurulamaz. Bu tutar, 23 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle belirlenmiş ve 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanmaya başlamıştır.
| Yıl | Başvuru sınırı | Dayanak |
|---|---|---|
| 2023 | 66.000 TL | Ticaret Bakanlığı duyurusu |
| 2024 | 104.000 TL | Ticaret Bakanlığı duyurusu |
| 2025 | 149.000 TL | Ticaret Bakanlığı duyurusu (20.12.2024) |
| 2026 | 186.000 TL | Tebliğ, RG 23.12.2025, S. 33116 |
Sınır her takvim yılı başında, Vergi Usul Kanunu’na göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır; bin liranın küsuru dikkate alınmaz (6502 s. Kanun m. 68/4). 2026 sınırı, 2025 için belirlenen yüzde 25,49’luk orana göre hesaplanmıştır.
Hangi yılın sınırının uygulanacağını başvuru tarihi belirler (Yönetmelik m. 6/3). Aralık ayında yapılan bir başvuruya o yılın sınırı uygulanır; karar ertesi yıl çıksa bile sonuç değişmez. Döviz cinsinden bir uyuşmazlık, başvuru tarihindeki Merkez Bankası efektif döviz satış kuru ile Türk lirasına çevrilerek değerlendirilir (Yönetmelik m. 11/3).
Uyuşmazlık tek bir işlemden doğuyor ve değeri sınırı birazcık aşıyorsa, sınırı aşan kısımdan feragat edilerek heyete başvurulabilir. Bu durumda aşan kısım için daha sonra yeniden heyete gidilemez (Yönetmelik m. 6/4).
Sınırın üstündeki uyuşmazlıkta ne yapılır?
186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıkta önce arabulucuya, anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesine başvurulur. Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya gitmek dava şartıdır (6502 s. Kanun m. 73/A). Görüşme sonunda düzenlenen arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenir. Tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, kanunda sayılan hâllerde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (m. 73/A-3). Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde dava asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur
Başvuru; şahsen veya avukat aracılığıyla, elden, posta yoluyla ya da e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile yazılı olarak yapılır; sözlü başvuru kabul edilmez (Yönetmelik m. 11/1). Başvurunun özü, uyuşmazlık konusunu içeren dilekçenin varsa delil oluşturan belgelerle birlikte heyete verilmesidir (Yönetmelik m. 11/2).
e-Devlet üzerinden başvuru şu sırayla ilerler:
- e-Devlet’e giriş yapılır ve Ticaret Bakanlığının “Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi” hizmeti açılır.
- Başvuru formu eksiksiz doldurulur; kimlik, adres, şikâyet edilen ve uyuşmazlık bilgileri girilir.
- Uyuşmazlık değeri Türk lirası olarak yazılır.
- Fatura, sözleşme, yazışma gibi belgeler sisteme yüklenir.
- Başvuru gönderilir; sonraki aşamalar e-Devlet’ten takip edilir.
Elektronik başvurunun geçerli olması için formun eksiksiz doldurulması ve varsa belgelerin TÜBİS’e yüklenmiş olması gerekir (Yönetmelik m. 11/4). Zorunlu bilgilerden biri eksik veya tutarsızsa heyet başkanı, tamamlanması için yazılı olarak yedi gün süre verir (Yönetmelik m. 11/5).
Elden veya posta ile başvuru
e-Devlet kullanmak istemeyen tüketici, dilekçesini ve belgelerini il veya ilçe heyetine elden verebilir ya da posta ile gönderebilir. Ticaret Bakanlığının sitesindeki başvuru formu da kullanılabilir. Heyet bulunmayan ilçelerde başvuruyu kaymakamlıktaki irtibat personeli alır ve TÜBİS’e kaydeder.
Başvuru için gerekli belgeler
Başvuruda şu bilgilerin bulunması zorunludur (Yönetmelik m. 11/3):
- Başvuranın adı, soyadı veya unvanı ve T.C. kimlik numarası (yabancılar için pasaport veya yabancı kimlik numarası)
- Adres ve varsa diğer iletişim bilgileri
- Varsa vekilin adı, soyadı, vergi kimlik numarası ve adresi
- Uyuşmazlık konusu ve talep
- Türk lirası cinsinden uyuşmazlık değeri
- Şikâyet edilen satıcı veya sağlayıcıya ilişkin bilgiler
Delil olarak fatura, sipariş ve teslim kaydı, garanti belgesi, servis fişi, sözleşme, e-posta ve mesaj yazışmaları ile fotoğraflar eklenebilir. Faturası olmayan tüketici de başvurabilir; yönetmelik belgeleri “varsa” diye arar. Ödeme dekontu, kart ekstresi veya sipariş kaydı da alışverişi ispat eder.
Uyuşmazlık değeri nasıl yazılır?
Uyuşmazlık değeri, tüketicinin heyetten istediği tutarın Türk lirası karşılığıdır; ürünün bedeli, iadesi istenen ücret veya talep edilen indirim miktarı yazılır. Heyet, karar verirken tarafların talebiyle bağlıdır ve istenenden fazlasına karar vermez (Yönetmelik m. 20/1).
Başvuru anında tutar tam olarak hesaplanamıyorsa, örneğin bir kredi ücretinin toplamı bilinmiyorsa, tüketici hukuki ilişkiyi ve asgari bir tutarı yazar. İnceleme sırasında belgelerle ortaya çıkan miktara göre daha fazlasına veya azına karar verilebilir; ancak karar her durumda parasal sınırın içinde kalır (Yönetmelik m. 20/1). Aynı tüketici işleminden doğan birden fazla başvuru, değerlerin toplamı sınırı aşmıyorsa tek başvuruda birleştirilerek karara bağlanabilir; toplam sınırı aşıyorsa her biri için ayrı karar verilir (Yönetmelik m. 20/2).
Hangi tüketici hakem heyetine başvurulur?
Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki heyete yapılır (6502 s. Kanun m. 68/3). İl heyetleri il sınırları içinde, ilçe heyetleri ilçe sınırları içinde yetkilidir. Heyet bulunmayan yerlerde başvuru ilçe kaymakamlığına yapılabilir; kaymakamlık başvuruyu Bakanlığın belirlediği yetkili heyete iletir.
THH başvuru
THH başvurusu üç kanaldan yapılır. e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS), elden teslim ve posta. Başvuru şahsen ya da avukat aracılığıyla yapılabilir, sözlü başvuru kabul edilmez (Yönetmelik m. 11/1). Ticaret Bakanlığı TÜBİS için tuketicisikayeti.ticaret.gov.tr adresini kullanır, e-Devlet’teki “Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi” hizmeti de aynı sisteme bağlanır.
Hangi kanal seçilirse seçilsin başvurunun özü aynıdır. Uyuşmazlığı anlatan dilekçe, varsa fatura, sözleşme ve yazışma gibi belgelerle birlikte heyete verilir (Yönetmelik m. 11/2). e-Devlet başvurusunda belgeler sisteme yüklenir, elden ve posta başvurusunda dilekçeye eklenir. Heyet bulunmayan ilçelerde başvuruyu kaymakamlık alır ve TÜBİS’e kaydeder. Adım adım başvuru yukarıdaki “Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur” bölümünde anlatılmıştır.
Tüketici hakem heyeti nedir, kimlerden oluşur?
Tüketici hakem heyeti, başkan dâhil beş üyeden oluşan ve dosya üzerinden karar veren idari bir uyuşmazlık çözüm merciidir. Kanun, Bakanlığa bu heyetleri “tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla” kurma görevi verir (6502 s. Kanun m. 66/1).
Heyetin önüne gelen uyuşmazlığın bir tarafı tüketicidir. Kanuna göre tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir (m. 3/1-k). Tüketici işlemi ise satıcı ya da sağlayıcı ile tüketici arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlemdir. Eser, taşıma, sigorta, vekâlet ve bankacılık sözleşmeleri de bu kapsama girer (m. 3/1-l).
Heyetin yapısı kanunda sayılmıştır (m. 66/2):
- Başkan: İllerde ticaret il müdürü, ilçelerde kaymakam veya bunların görevlendireceği bir memur.
- Belediye üyesi: Belediye başkanının konunun uzmanı personel arasından görevlendirdiği üye.
- Baro üyesi: Baronun kendi mensupları arasından görevlendirdiği avukat.
- Oda üyesi: Satıcı tacirse ticaret odası veya ticaret ve sanayi odasının, esnafsa esnaf ve sanatkârlar odasının görevlendirdiği üye.
- Tüketici örgütü üyesi: Tüketici örgütlerinin kendi aralarından seçtiği üye.
Her üyenin bir de yedeği belirlenir. Dosyayı heyete raportör hazırlar ve uyuşmazlığa ilişkin raporu sunar (m. 67/2). Heyet ayda ikiden az olmamak üzere toplanır (Yönetmelik m. 14/1).
Tüketici hakem heyeti nereye bağlı, nerede bulunur?
Tüketici hakem heyetleri Ticaret Bakanlığına bağlıdır; illerde ticaret il müdürlükleri, ilçelerde kaymakamlıklar bünyesinde çalışır. Her ilçede heyet bulunmaz. Heyetlerin yetki alanı ve iş bölümü Bakanlıkça belirlenir (6502 s. Kanun m. 66/1). Bazı heyetler, kendi ilçesinin yanında heyeti olmayan ilçelere de bakacak şekilde yetkilendirilmiştir.
Tüketici hakem heyeti hangi konulara bakar?
Heyet, bir satıcı veya sağlayıcı ile tüketici arasındaki her türlü sözleşme ve işlemden doğan uyuşmazlıklara bakar. Uygulamada en sık gelen başvurular kanunun şu bölümlerine dayanır:
- Ayıplı mal: Arızalı, eksik veya tanıtıldığı gibi çıkmayan ürünler (m. 8-12).
- Ayıplı hizmet: Kararlaştırılan şekilde verilmeyen hizmetler; tamir, kurs, taşıma gibi (m. 13-16).
- Banka ve kredi işlemleri: Tüketici kredisi, konut kredisi, kart ve hesap ücretleri (m. 22, m. 32).
- İnternetten alışveriş: Mesafeli sözleşmeler ve cayma hakkı (m. 48).
- Abonelik: İnternet, telefon, televizyon ve benzeri abonelikler (m. 52).
- Paket tur ve devre tatil: Tatil ve tur sözleşmeleri (m. 50-51).
- Garanti ve satış sonrası hizmet: Garanti belgesi ve servis yükümlülükleri (m. 56, 58).
- Haksız şartlar: Tüketicinin aleyhine olan ve pazarlık edilmeden konulan sözleşme şartları (m. 5).
Örneğin internetten 12.000 TL’ye alınan bir telefon bir ay içinde arızalanır ve satıcı ücretsiz onarımı reddederse, tüketici bu uyuşmazlık için hakem heyetine başvurur.
Heyet, iki tacir arasındaki uyuşmazlıklara bakmaz; çünkü ortada bir tüketici işlemi yoktur. Parasal sınırın üstündeki uyuşmazlıklar da heyetin görev alanı dışındadır. Bankalarla yaşanan uyuşmazlıklar için e-Devlet’te ayrı bir “Bireysel Müşteri Hakem Heyeti” hizmeti de bulunur. Kanun, tüketicinin ilgili mevzuata göre başka uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurmasını engellemez (m. 68/5).
Banka uyuşmazlıklarında nelere dikkat edilir?
Banka ile tüketici arasındaki sözleşmeler de tüketici işlemidir; kanun bankacılık sözleşmelerini tanımın içinde açıkça sayar (m. 3/1-l). Tüketici kredisi ve konut finansmanı sözleşmeleri kanunda ayrı bölümlerde düzenlenmiştir (m. 22 vd., m. 32 vd.). Bu nedenle kredi, kart ve hesap işlemlerinden doğan ve değeri sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda da başvuru yeri hakem heyetidir.
Banka uyuşmazlıklarında delil çoğunlukla bankanın kendi kayıtlarındadır. Başvuruya kredi sözleşmesi, ödeme planı, hesap veya kart ekstresi ve bankaya yapılan yazılı başvurunun cevabı eklenmelidir. Belgesi tüketicide olmayan kayıtları heyet, bankadan isteyebilir (m. 69). Banka bu yazıya en fazla 30 gün içinde cevap verir; cevap vermezse heyet dosyadaki belgelerle karar verir.
Tüketici hakem heyetine başvurmak zorunlu mu?
Evet. Değeri parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıkta tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; bu uyuşmazlık için doğrudan mahkemeye gidilemez. Kanun bunu açıkça yazar: Sınırın altındaki uyuşmazlıklarda “tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur”, sınırın üstündekiler için ise “başvuru yapılamaz” (m. 68/1).
Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar arabuluculuk dava şartının da dışındadır (m. 73/A-1/a). Yani sınırın altındaki bir uyuşmazlık için arabulucuya gitmek gerekmez; yol doğrudan hakem heyetidir.
Zorunluluk, tarafların İcra ve İflas Kanunu’ndaki haklarını ortadan kaldırmaz; kanun bu hakları açıkça saklı tutar (m. 68/1).
Sık yapılan bir hata, sınırın üstündeki uyuşmazlıkta da doğrudan mahkemeye gidilebileceğini düşünmektir. Sınır aşıldığında yol mahkemeye değil, önce arabulucuya çıkar.
Tüketici hakem heyeti başvurusu ücretli mi?
Hayır. Tüketici hakem heyetine başvuru için harç veya başvuru ücreti ödenmez; kanun ve yönetmelikte böyle bir ücret öngörülmemiştir.
Dosya sırasında doğan tebligat ve bilirkişi ücretleri için kanunda ayrı bir kural vardır. Karar tüketicinin aleyhine çıkarsa bu ücretleri Bakanlık karşılar. Uyuşmazlık tüketicinin lehine sonuçlanırsa ücretler, 6183 sayılı Kanun’a göre karşı taraftan tahsil edilir (6502 s. Kanun m. 70/7).
Taraflar heyet önünde avukatla temsil edilebilir. Ancak heyet, vekâlet ücreti ödenmesine karar veremez (m. 70/1; Yönetmelik m. 20/6). Avukat tutan taraf, bu ücreti karşı taraftan heyet kararıyla isteyemez. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ancak itiraz aşamasında, mahkemede gündeme gelir.
Karara mahkemede itiraz eden tüketici harçtan muaftır; ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca gider avansı yatırması gerekir.
Tüketici hakem heyeti kararı kesin mi, bağlayıcı mı?
Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve mahkeme ilamı gibi icra yoluyla yerine getirilebilir; ancak taraflar iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilir. Kanun, heyet kararlarının “İcra ve İflâs Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre” yerine getirileceğini belirtir (6502 s. Kanun m. 70/2; Yönetmelik m. 24).
Karar yalnızca verildiği uyuşmazlık için hüküm ifade eder (Yönetmelik m. 20/5). Heyet, tarafların talebiyle bağlıdır; tüketici ne istemişse ona ya da daha azına karar verilir. Başvuru anında tutarın tam belirlenemediği durumlarda, inceleme sırasında belgelerle ortaya çıkan miktara göre karar verilebilir; bu miktar da parasal sınırı aşamaz (Yönetmelik m. 20/1).
Kararda ad, unvan, yazı veya hesap gibi açık bir hata varsa heyet bunu kendiliğinden veya tarafın yazılı talebiyle düzeltir (Yönetmelik m. 25).
Karara itiraz edilmesi, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. İtirazı inceleyen hâkim, talep edilirse icrayı tedbir yoluyla durdurabilir (6502 s. Kanun m. 70/3). İtiraz edilmeyen karar kesinleşir. İtiraz edilirse tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir; bu karara karşı istinaf veya temyiz yolu yoktur (m. 70/5).
Tüketici hakem heyeti kararına itiraz: süre, mahkeme ve usul
Kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren heyetin bulunduğu yerdeki veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine itiraz edilir; tüketici mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesine (6502 s. Kanun m. 70/3).
İtiraz süresi konusunda karışıklık vardır. Kanun süreyi “iki hafta” olarak belirler; Yönetmelik’in 27. maddesinde ise “on beş gün” ifadesi geçer. Kanun hükmü yönetmelikten üstündür ve Ticaret Bakanlığı da açıklamalarında iki haftayı esas alır. Süreyi kaçırmamak için en güvenli yol, itirazı tebliğden itibaren 14 gün içinde mahkemeye vermektir.
İtiraz, kararı veren heyete yapılmaz; aynı heyete itiraz amacıyla yeniden başvurulamaz. İtirazda arabulucuya gitmek gerekmez (m. 73/A-1/b). Tüketici harçtan muaftır, ancak gider avansı yatırır.
Mahkeme, kararın esas yönünden doğru olduğunu ama kanunun olaya uygulanmasında hata yapıldığını görürse yeniden yargılama yapmadan, evrak üzerinde kararı düzelterek onaylayabilir (m. 70/4).
İtiraz süresi geçerse ne olur?
İki haftalık süre geçerse karar kesinleşir ve icraya konulabilir. Kesinleşen karardan sonra aynı konu, aynı sebep ve aynı taraflarla heyete yeniden başvurulamaz (Yönetmelik m. 11/7).
Satıcı karara itiraz ederse ne olur?
Kanun itiraz hakkını “taraflara” tanır; bu nedenle satıcı veya banka da tüketici lehine çıkan karara itiraz edebilir. Satıcının itirazı kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme tüketici lehine verilen kararı iptal ederse tüketici, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekâlet ücreti öder; heyete sunulmayan bir belge nedeniyle verilen iptal kararında ise bu ücret ödenmez (m. 70/6).
Karar lehinize çıktıysa ne yapmalısınız? İcra takibi ve para iadesi
Karar lehinize çıktıysa önce karşı tarafın kararı kendiliğinden yerine getirmesini bekleyin; ödeme veya teslim yapılmazsa kararla icra dairesine başvurarak ilamlı takip başlatabilirsiniz. Ticaret Bakanlığı da yerine getirilmeyen kararlar için ilgili icra dairesine başvurulabileceğini belirtir.
- Tebliğ tarihini not edin: İtiraz süresi bu tarihten başlar.
- Karşı tarafa bildirin: Kararı hatırlatın; para iadesi için banka hesabınızı, değişim için teslim adresinizi yazılı olarak iletin.
- İcra dairesine başvurun: Karar yerine getirilmezse heyet kararıyla icra dairesinde ilamlı takip başlatın (6502 s. Kanun m. 70/2).
- İcra emrini bekleyin: Para iadesi kararında icra dairesi borçluya icra emri gönderir ve yedi gün içinde ödemesini ister (İİK m. 32).
- Haciz aşaması: Borç ödenmezse alacak, İcra ve İflas Kanunu’ndaki haciz yollarıyla tahsil edilir.
Taraflar karardan önce anlaşırsa, anlaşmayı gösteren belgeler heyete iletilir. Bu durumda heyet, uyuşmazlığın konusuz kaldığına karar verir (Yönetmelik m. 20/7).
Değişim veya onarım kararı nasıl uygulanır?
Malın değiştirilmesine veya teslimine dair kararda icra dairesi borçluya, malı yedi gün içinde teslim etmesini emreder. Borçlu teslim etmezse mal elinden alınarak tüketiciye verilir; mal borçluda bulunmazsa kararda yazan değeri tahsil edilir (İİK m. 24).
Tüketici hakem heyeti ile tüketici mahkemesi arasındaki fark
Hakem heyeti parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklara dosya üzerinden ve ücretsiz bakan idari bir mercidir; tüketici mahkemesi ise sınırın üstündeki davalara ve hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlara bakan yargı merciidir.
| Ölçüt | Tüketici hakem heyeti | Tüketici mahkemesi |
|---|---|---|
| Uyuşmazlık değeri (2026) | 186.000 TL’nin altı | 186.000 TL ve üzeri; heyet kararlarına itiraz |
| Ön şart | Yok | Sınırın üstünde dava şartı arabuluculuk |
| İnceleme | Dosya üzerinden | Duruşmalı (HMK) |
| Süre | En geç 6 ay, en fazla 3 ay uzatma | Kanunda süre yok |
| Masraf | Başvuru ücreti yok | Tüketici harçtan muaf; gider avansı var |
| Vekâlet ücreti | Hükmedilemez | Hükmedilebilir |
| Dayanak | 6502 s. Kanun m. 66-70 | 6502 s. Kanun m. 73, 73/A |
Hakem heyeti, bir şikâyet hattı veya danışma birimi de değildir. Ticaret Bakanlığının ALO 175 Tüketici Danışma Hattı, tüketicilere çözüm yollarını anlatan ve onları başvurmaları gereken makama yönlendiren bir çağrı merkezidir; uyuşmazlığı karara bağlamaz. Satıcıdan para iadesi veya değişim almak için gereken bağlayıcı karar, ancak hakem heyetinden ya da mahkemeden çıkar.
Tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi örneği
Aşağıdaki taslak, Yönetmelik’in 11. maddesindeki zorunlu bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. “Doldurulacak” olarak işaretlenen alanlar kendi uyuşmazlığınıza göre doldurulmalıdır.
[DOLDURULACAK: İL/İLÇE] TÜKETİCİ HAKEM HEYETİ BAŞKANLIĞINA
BAŞVURAN: [doldurulacak: ad soyad] – T.C. Kimlik No: [doldurulacak] – Adres: [doldurulacak] – Telefon/e-posta: [doldurulacak]
VEKİLİ (varsa): [doldurulacak: ad soyad, vergi kimlik no, adres]
ŞİKÂYET EDİLEN: [doldurulacak: satıcı veya sağlayıcının unvanı ve adresi]
UYUŞMAZLIK DEĞERİ: [doldurulacak: … TL]
KONU: [doldurulacak: ör. ayıplı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi talebi]
AÇIKLAMALAR
1. [doldurulacak: tarih] tarihinde şikâyet edilenden [doldurulacak: ürün veya hizmet] … TL bedelle satın alınmıştır.
2. Ürün [doldurulacak: tarih] tarihinde [doldurulacak: arızanın veya ayıbın ne olduğu] şeklinde arızalanmıştır.
3. Durum [doldurulacak: tarih] tarihinde şikâyet edilene bildirilmiş, ancak [doldurulacak: satıcının cevabı] cevabı alınmıştır.
DELİLLER: Fatura, sipariş kaydı, garanti belgesi, servis fişi, yazışmalar, fotoğraflar.
HUKUKİ NEDENLER: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle, 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca [doldurulacak: sözleşmeden dönülerek bedelin iadesine / bedelden indirim yapılmasına / malın ücretsiz onarılmasına / malın ayıpsız misliyle değiştirilmesine] karar verilmesini saygıyla talep ederim.
[doldurulacak: tarih] – [doldurulacak: ad soyad, imza]
Talep kısmında kanundaki dört seçimlik haktan yalnızca biri seçilir: sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim (6502 s. Kanun m. 11/1). Bakanlığın sitesindeki başvuru formu da aynı bilgileri ister.
Başvurudan önce kontrol listesi
Başvuruyu göndermeden önce şu noktaları kontrol edin:
- İşlemin niteliği: Uyuşmazlık bir tüketici işleminden mi doğuyor? (6502 s. Kanun m. 3)
- Parasal sınır: Değer, başvuru tarihindeki sınırın altında mı? (Yönetmelik m. 6/3)
- Yetkili heyet: Başvuru yerleşim yerinizdeki veya işlemin yapıldığı yerdeki heyete mi yapılıyor? (6502 s. Kanun m. 68/3)
- Satıcıya bildirim: Sorunu önce satıcıya yazılı bildirdiniz ve cevabını sakladınız mı?
- Zorunlu bilgiler: Formdaki kimlik, adres, değer ve şikâyet edilen bilgileri tam mı? (Yönetmelik m. 11/3)
- Belgeler: Fatura, sözleşme ve yazışmalar sisteme yüklendi mi? (Yönetmelik m. 11/4)
- Talep: Hangi seçimlik hakkı istediğinizi açıkça yazdınız mı? (6502 s. Kanun m. 11/1)
- Mükerrer başvuru: Aynı konuda başka bir heyette bekleyen başvurunuz var mı? (Yönetmelik m. 11/6)
Tüketici hakem heyeti hakkında sık sorulan sorular
Tüketici hakem heyeti kaç günde sonuçlanır? Başvurular tarih ve sıraya göre en geç altı ay içinde karara bağlanır; başvurunun niteliğine göre bu süre en fazla üç ay uzatılabilir (Yönetmelik m. 21/1).
Tüketici hakem heyetine avukatla başvurulabilir mi? Evet. Başvuru şahsen veya avukat aracılığıyla yapılabilir. Heyet, vekâlet ücreti ödenmesine karar veremez (Yönetmelik m. 11/1, m. 20/6).
Fatura olmadan başvurulabilir mi? Evet. Yönetmelik belgeleri “varsa” diye arar (Yönetmelik m. 11/2). Dekont, kart ekstresi veya sipariş kaydı da alışverişi ispat eder.
Aynı konuda ikinci kez başvurulabilir mi? Hayır. Aynı konu, sebep ve taraflar için birden fazla başvuru yapılamaz; kesinleşen karardan sonra da yeni başvuru kabul edilmez (Yönetmelik m. 11/6-7).
Başvuruda eksik bilgi olursa ne olur? Heyet başkanı, eksikliğin tamamlanması için yazılı olarak yedi gün süre verir (Yönetmelik m. 11/5).
İvedi inceleme istenebilir mi? Evet. Talep başkan tarafından uygun görülürse başvuru öncelikle gündeme alınır (Yönetmelik m. 21/2).
Tüketici hakem heyeti masraflarını kim öder? Karar tüketici aleyhine çıkarsa tebligat ve bilirkişi ücretlerini Bakanlık karşılar; tüketici lehine çıkarsa bu ücretler karşı taraftan tahsil edilir (6502 s. Kanun m. 70/7).
Sınırı aşan alacak için hakem heyetine gidilebilir mi? Tek bir uyuşmazlıkta sınırı aşan kısımdan feragat edilerek başvurulabilir; aşan kısım için sonradan tekrar başvurulamaz (Yönetmelik m. 6/4).
Taraflar karardan önce anlaşırsa ne olur? Anlaşmayı gösteren belgeler heyete iletilir ve heyet uyuşmazlığın konusuz kaldığına karar verir (Yönetmelik m. 20/7).
Kararı e-Devlet’ten görebilir miyim? Evet. Başvurunun aşamaları e-Devlet üzerinden TÜBİS ile takip edilir; karar ayrıca elektronik ortamda tebliğ edilir (Yönetmelik m. 23/1).
Tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresi kaç gündür? Kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (6502 s. Kanun m. 70/3). Yönetmelik’teki “on beş gün” ifadesine rağmen 14 gün içinde itiraz etmek en güvenli yoldur.
Döviz cinsinden bir alacak için nasıl başvurulur? Tutar, başvuru tarihindeki Merkez Bankası efektif döviz satış kuruyla Türk lirasına çevrilerek yazılır (Yönetmelik m. 11/3).
ALO 175 ile tüketici hakem heyeti aynı şey mi? Hayır. ALO 175 Tüketici Danışma Hattı, tüketicileri ilgili makama yönlendiren bir çağrı merkezidir; bağlayıcı karar veren merci hakem heyetidir.
Tüketici hakem heyeti başvuru sorgulama nereden yapılır? e-Devlet’teki Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi hizmetinden ya da TÜBİS üzerinden yapılır. Dosyanın hangi aşamada olduğu ve karar burada görünür, karar ayrıca elektronik ortamda tebliğ edilir (Yönetmelik m. 23/1).
THH başvuru sınırı 2026’da ne kadar? 186.000 TL’dir. Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda heyete başvurmak zorunludur, bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklar için heyete başvurulamaz (6502 s. Kanun m. 68; Tebliğ, RG 23.12.2025).
Kaynakça
Mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, RG 28.11.2013, S. 28835 (m. 3, 5, 8-16, 22, 32, 48-52, 56, 58, 66-70, 73, 73/A)
- Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği, RG 21.09.2022, S. 31960 (m. 6, 11-15, 19-25, 27)
- Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 68 inci ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6 ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ, RG 23.12.2025, S. 33116
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m. 24, 32)
Resmî kaynaklar
- Ticaret Bakanlığı, “Tüketici Hakem Heyetleri Hakkında Bilgilendirme” (22.01.2026)
- Ticaret Bakanlığı, “Tüketici Hakem Heyetlerine Başvurularda 2026 Yılı Parasal Değerleri Yeniden Belirlendi” (29.12.2025)
- Ticaret Bakanlığı, Tüketici hakem heyeti başvuru formları
- e-Devlet, Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi
- Ticaret Bakanlığı, ALO 175 Tüketici Danışma Hattı
