SEGBİS Nedir?

SEGBİS Nedir?

Son güncelleme

SEGBİS kısaltması Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi’ni anlatır. UYAP’a bağlı bu sistemde ses ile görüntü eş zamanlı aktarılır, kayda alınır ve güvenli biçimde tutulur (SEGBİS Yönetmeliği m. 3/1-c). Ceza yargılamasında sanığın sorgusu ve duruşmaya katılması (CMK m. 196/4), tanık ile bilirkişinin dinlenmesi bu sistemle yapılabilir (CMK m. 180/5). Kullanılıp kullanılmayacağına mahkeme karar verir. Hukuk davalarında dayanak HMK m. 149’dur ve 31 Ekim 2026’dan itibaren bu yolla katılandan ikrar, yemin, feragat, kabul ve sulh gibi işlemler dışında elle imza aranmaz (HMK m. 149/4).

SEGBİS nedir, ne demek?

Adalet Bakanlığının UYAP’a bağlı olarak kurduğu ve işlettiği resmî görüntülü bağlantı ve kayıt sistemidir (SEGBİS Yönetmeliği m. 5). Hâkim veya savcı, başka bir yerde bulunan kişiyi bu sistemle ekranda görerek dinler ve konuşmanın tamamı kayda alınır.

Sıradan bir görüntülü görüşme programından farkı, kalite ve güvenlik şartlarının yönetmelikte yazılı olmasıdır. Görüntü kişinin yüz ifadelerini, vücut hareketlerini ve tavırlarını gözlemlemeye, ses ise söylediklerini anlaşılır biçimde dinlemeye elverişli olmalıdır (SEGBİS Yönetmeliği m. 4/2).

Sistemde iki taraf bulunur. Dinlemeyi isteyen savcılık, hâkim veya mahkeme “talep eden makam” olarak geçer. Kişinin bulunduğu yerdeki savcılık ya da mahkeme ise “talep edilen makam” sayılır ve dinlenecek kişiyi hazır eder (SEGBİS Yönetmeliği m. 3).

Ceza Muhakemesi Kanunu sistemin adını hiç anmaz. Kanun “aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniği” ifadesini kullanır (CMK m. 180/5, m. 196/4). SEGBİS adı ve kısaltması, uygulamayı düzenleyen Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik’ten gelir. Aşağıdaki atıflarda yalnız “Yönetmelik” diye geçen metin budur.

SEGBİS açılımı nedir?

Kısaltmanın açık hâli Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi şeklindedir. SEGBİS açılımı olarak geçen bu ad, sistemi düzenleyen yönetmeliğin tanımlar maddesinde yer alır (Yönetmelik m. 3/1-c). Adalet Bakanlığının eğitim kaynaklarında “Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi” ifadesi de geçer, iki ad da aynı sistemi anlatır.

SEGBİS ne işe yarar?

Mahkemeye gelemeyen ya da getirilmesi gerekmeyen kişinin, yüz yüze dinlenme ilkesinden vazgeçmeden yargılamaya katılmasını sağlar. Yönetmelik, SEGBİS’in işlevini dinleme, kayda alma, saklama ve bunlar için gereken altyapı olarak tanımlar (Yönetmelik m. 1).

  • Nakil ihtiyacını azaltır: Cezaevindeki tutuklu veya hükümlü, kurumdan çıkarılmadan dinlenir ve duruşmaya katılır (Yönetmelik m. 14/1).
  • Yüz yüzeliği korur: Hâkim, kişinin mimiklerini ve tavrını ekranda izleyerek beyanını değerlendirir (Yönetmelik m. 4/2).
  • İşlemi kayda alır: İmkân varsa soruşturma ve kovuşturmadaki her işlem bu sistemle kaydedilir (Yönetmelik m. 9/1).
  • Başka ildeki kişiye ulaşır: Yargı çevresi dışında oturan kişi, kendi şehrindeki adliyeden dinlenir (Yönetmelik m. 16).
  • Yurt dışıyla bağlantı kurar: Uluslararası adli yardımlaşma çerçevesinde başka ülkedeki kişiyle görüşme yapılabilir (Yönetmelik m. 11/1).

SEGBİS odası nedir?

Yönetmelikteki adıyla dinleme odası, SEGBİS ile dinlenecek kişinin kamera ve mikrofon karşısında hazır edildiği odadır (Yönetmelik m. 14/3, m. 15/3, m. 16/2). Adliyelerde, ceza infaz kurumlarında ve savcılıklarda bu amaçla ayrılmış yerler bulunur.

Uygulamada SEGBİS salonu ya da SEGBİS odası diye anılan yerler dört türdür (Adalet Bakanlığı, UYAP Bilişim Sistemi).

  • Duruşma salonu: Hâkim, savcı ve tarafların bulunduğu salon, karşı taraftaki kişiyle yüz yüzelik esas alınarak düzenlenir.
  • Savcılık odası: İfadeler burada da salonlardaki gibi kayda alınır.
  • Ceza infaz kurumu odası: Tutuklu veya hükümlü bu odada hazır bekletilir, mahkeme kuruma bağlanır.
  • Adli görüşme odası: Mağdur, özellikle çocuk, failin karşısına çıkmadan psikologla ayrı bir odada dinlenir.

Adli görüşme odası birbirine bağlı üç bölümden oluşur. Bekleme odası, hâkim veya savcının bulunduğu oda ve mağdur ile psikoloğun bulunduğu oda ayrıdır. Hâkimin soruları psikolog aracılığıyla, mağdurun yaşına ve seviyesine uygun biçimde sorulur (Adalet Bakanlığı, UYAP Bilişim Sistemi).

SEGBİS kimler için kullanılır?

Ceza yargılamasında dinlenmesi gereken şüpheli, sanık, tanık, bilirkişi, mağdur ve katılan için kullanılır. Belirleyici olan kişinin sıfatı değil, mahkemeye neden gelemediğidir (Yönetmelik m. 1, m. 13).

Yönetmelik kişileri bulundukları yere göre sayar. Cezaevi, hastane ve başka bir il bu ayrımın temelini oluşturur. Kanun ise sanık için ayrı bir sınır koyar ve sorgu ile duruşmaya katılmayı yalnız yurt içindeki sanık için öngörür (CMK m. 196/4).

Kişi SEGBİS ile ne yapılır? Dayanak
Sanık Sorgu ve duruşmaya katılım (yurt içinde) CMK m. 196/4
Yakalanan şüpheli veya sanık 24 saat içinde sorgu veya ifade CMK m. 94/2, Yönetmelik m. 17
Tanık ve bilirkişi Uzaktan dinlenme CMK m. 180/5
Kimliği saklı tutulan tanık Uzaktan dinlenme, yanında savcı veya hâkim CMK m. 58/3, Yönetmelik m. 10/2
Mağdur çocuk Tanıklığın kayda alınması zorunlu CMK m. 52/3, Yönetmelik m. 9/2
Cezaevindeki kişi Dinlenme ve duruşmaya katılım Yönetmelik m. 14
Hastanedeki kişi Dinlenme ve duruşmaya katılım Yönetmelik m. 15
Yurt dışındaki kişi Adli yardımlaşma yoluyla dinlenme Yönetmelik m. 11

SEGBİS ile kimlerin ifadesi alınır?

Yakalanıp 24 saat içinde yetkili hâkime götürülemeyen kişinin ifadesi veya sorgusu bu sistemle alınır (CMK m. 94/2). Mazereti kabul edilen, cezaevinde, hastanede ya da başka bir ilde bulunan kişi de aynı yolla dinlenebilir (Yönetmelik m. 13-16).

Kimlerin ifadesinin bu yolla alınacağına her dosyada savcı veya hâkim karar verir. SEGBİS ile ifade alma, kanunun ifade ve sorgu kaydında teknik imkânlardan yararlanma kuralının uygulamasıdır (CMK m. 147/1-h). Savcılık odalarında alınan ifadeler de duruşma salonlarında olduğu gibi kayda geçirilir (Adalet Bakanlığı, UYAP Bilişim Sistemi).

Tanık SEGBİS ile dinlenir mi?

Dinlenir. Uzaktaki tanık veya bilirkişi, görüntülü bağlantı imkânı varsa SEGBİS ile dinlenir ve ifadesi bu yöntemle alınır (CMK m. 180/5). Kanunun dili, imkân bulunduğunda bu yöntemin uygulanacağı yönündedir.

Büyükşehir belediye sınırları içinde oturan tanık, zorunluluk olmadıkça başka mahkeme aracılığıyla dinlenemez (CMK m. 180/3). Başka bir mahkemeden yardım istenen bu istinabe yolu, uygulamada talimat dosyası açılarak yürütülür.

Kimliğinin ortaya çıkması ağır tehlike yaratacak tanık da sistemle uzaktan dinlenebilir. Böyle bir dinlemede tanığın yanında yetkili bir savcı ya da hâkim de yer alır (Yönetmelik m. 10/2, CMK m. 58/3).

SEGBİS hangi durumlarda kullanılır?

Kişi duruşmaya gelemediğinde ya da getirilmesi gerekmediğinde ve hâkim bunu zorunlu gördüğünde kullanılır (CMK m. 196/4). Yönetmelik SEGBİS’in kullanıldığı durumları tek tek sayar ve her biri için kişiyi kimin hazır edeceğini belirler.

  • Kabul edilen mazeret: Mazereti savcılık veya mahkemece kabul edilen kişi sistemle dinlenir ve duruşmalara katılır (Yönetmelik m. 13/1).
  • Ceza infaz kurumunda bulunma: Teknik altyapı hazırsa cezaevindeki kişi kurumdan bağlanır (Yönetmelik m. 14/1).
  • Tedavi kurumunda bulunma: Hastanede yatan kişi bulunduğu kurumdan dinlenebilir (Yönetmelik m. 15/1).
  • Yargı çevresi dışında bulunma: Başka ilde oturan kişi kendi şehrindeki adliyede hazır edilir (Yönetmelik m. 16).
  • Yakalama: Yakalanan kişi yetkili hâkime götürülemiyorsa en yakın adliyeden sorgulanır (CMK m. 94/2, Yönetmelik m. 17).
  • Tanığın korunması: Kimliği saklı tutulan tanık uzaktan dinlenir (Yönetmelik m. 10/2).
  • Kanun yolu incelemesi: Sistem, Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi dahil kanun yolu makamlarınca da kullanılabilir (Yönetmelik m. 21).

Hukuk davalarında SEGBİS var mı?

Var, ancak hukuk davalarında dayanak ceza kanunu değil Hukuk Muhakemeleri Kanunu’dur ve uygulamanın adı e-Duruşmadır. Mahkeme tarafın, vekilin, tanığın ve bilirkişinin bulunduğu yerden dinlenmesine karar verebilir (HMK m. 149/1-2).

Bu katılım hukuk mahkemelerine özgü e-Duruşma kurallarıyla yürür. Taraf ve tanık, bulunduğu yerdeki adliye veya cezaevinde bu iş için ayrılan yerden bağlanabilir (e-Duruşma Yönetmeliği m. 11/2). İl dışında oturan tarafın isticvabı ve yemini de bu yolla yapılabilir (HMK m. 172/1, m. 236/1).

Adalet Bakanlığı 18 Mart 2026’da iki sistemi birbirine bağlayan çalışmanın ilk aşamasını tamamladı. Sulh hukuk ve aile mahkemesi salonlarındaki e-Duruşma cihazları artık cezaevlerindeki SEGBİS cihazlarıyla görüşebiliyor (Adalet Bakanlığı, e-Duruşma Bilgilendirme).

Örneğin cezaevindeki bir eşin aile mahkemesindeki anlaşmalı boşanma davasına kurumdan bağlanması bu altyapıyla teknik olarak mümkün hâle geldi. Katılıma yine davayı gören mahkeme karar verir.

SEGBİS ile duruşmaya katılma talebi nasıl yapılır?

Dosyanın görüldüğü mahkemeye, soruşturma aşamasında ise savcılığa gerekçeli bir dilekçe verilir ve kararı hâkim ya da savcı verir. Talep kendiliğinden kabul edilmez, yönetmelik açıkça “kabul edilen mazeret” ifadesini kullanır (Yönetmelik m. 13/1).

Cezaevindeki kişi için bağlantıyı mahkeme planlar ve kurum yönetimine bildirir (Yönetmelik m. 14/2). Dışarıdaki sanık, tanık veya katılan ise mazeretini anlatarak bu yolu kendisi istemelidir (CMK m. 196/4).

  1. Makamı belirleyin: Kovuşturmada dosyaya bakan mahkemeye, soruşturmada dosyayı yürüten savcılığa başvurulur (Yönetmelik m. 3).
  2. Mazereti yazın ve belgeleyin: İl dışında oturma, hastalık ya da başka bir engel varsa dilekçede açıklanır ve belgesi eklenir.
  3. Bağlanacağınız adliyeyi bildirin: Bulunduğunuz yerin adliyesi talep edilen makam olur ve sizi dinleme odasında hazır eder (Yönetmelik m. 16/2).
  4. Kararı takip edin: Mahkemenin kabul veya ret kararı dosyaya işlenir. Kabul kararı görülmeden duruşmaya gitmemek risklidir.
  5. Randevuya hazır olun: Mahkeme bağlantı saatini UYAP’taki SEGBİS randevu ekranından karşı birime bildirir ve o saatte hazır bulunmanız gerekir (Adalet Bakanlığı, UYAP Bilişim Sistemi).

SEGBİS dilekçesi nereye ve ne zaman verilir?

Dilekçe dosyanın bulunduğu mahkemeye, soruşturma aşamasında ise dosyayı yürüten savcılığa verilir. SEGBİS dilekçesini alan bu makam, yönetmelikte talep eden makam olarak geçer ve dinleme isteğini karşı birime o iletir (Yönetmelik m. 3, m. 16/1).

Ceza yargılamasında bu talep için kanunda ya da yönetmelikte bir süre yazmaz. Mahkeme randevu oluşturacağı ve diğer adliyeye kişinin kimlik ve adres bilgilerini bildireceği için dilekçeyi duruşmadan yeterince önce vermek gerekir (Yönetmelik m. 16/1).

Hukuk davalarındaki e-Duruşmada süre bellidir. Talep, duruşma gününe en az iki iş günü kala gönderilmelidir. Hâkim de kararını duruşmadan en geç bir iş günü önce verir (e-Duruşma Yönetmeliği m. 8/2, m. 9/1).

SEGBİS talebi reddedilirse ne olur?

Ceza mahkemesinin SEGBİS talebini reddetmesi bir ara karar niteliğindedir. Kanunda bu karar için ayrıca bir kanun yolu gösterilmemiştir. Bu durumdaki kararlar, hükme esas olmuşsa hükümle birlikte istinaf incelemesine konu olabilir (CMK m. 272/2).

Hüküm verildikten sonra dosya bölge adliye mahkemesine gönderildiğinde ara kararlar da bu incelemenin içinde kalır. İstinaf aşamasının UYAP’ta nasıl göründüğü dosya istinafta yazısında anlatılır.

Hukuk davasında e-Duruşma talebinin kabulü veya reddi kesindir (e-Duruşma Yönetmeliği m. 9/1). Talebin süresinde yapılmaması, hakkın kötüye kullanılması ve teknik engel bulunması ret sebepleri arasında sayılır (e-Duruşma Yönetmeliği m. 9/2).

SEGBİS zorunlu mu, sanık reddedebilir mi?

Kanun sanığın rızasını şart koşmaz ve bu yola hâkim veya mahkeme karar verir (CMK m. 196/4). Anayasa Mahkemesi ise sanığın bizzat gelme isteğinin ancak somut bir zorunluluk varsa ve ölçülü biçimde reddedilebileceğini kabul eder.

Anayasa Mahkemesine göre sanığın duruşmaya ses ve görüntü aktarımıyla katılması, duruşmada hazır bulunma hakkına yapılan bir müdahaledir. Bu müdahalenin kanuni dayanağı ve meşru bir amacı olmalı, ayrıca ölçülü kalmalıdır (AYM, Şehrivan Çoban [GK], B. No. 2017/22672, 6/2/2020).

  • Kanuni dayanak: Sanığın bizzat katılma talebinin reddi CMK m. 196/4’e dayanıyorsa bu şart karşılanır (AYM, Hüsnü Aşkan (2), B. No. 2017/18969, 13/1/2021, § 52).
  • Meşru amaç: Nakil sırasında sanığın ve görevlilerin güvenliği gibi bir amaç bulunmalıdır (AYM, Hüsnü Aşkan (2), § 53).
  • Gereklilik: Sanığın duruşmada bulunmamasını zorunlu kılan olgu, mahkemece somut ve olaya uygun bir gerekçeyle gösterilmelidir (AYM, Hüsnü Aşkan (2), § 50, § 55).
  • Orantılılık: Sanığın yokluğunda yapılan işlemin esaslı olup olmadığına ve sanığın delillere karşı etkili savunma fırsatı bulup bulmadığına bakılır (AYM, Hüsnü Aşkan (2), § 51).

Hüsnü Aşkan (2) kararında tutuklu sanık, dilekçeleriyle ısrarla duruşmaya bizzat gelmek istedi. Mahkeme talebi nakil güvenliği gerekçesiyle reddetti ve Anayasa Mahkemesi bu gerekçeyi yerinde buldu (AYM, Hüsnü Aşkan (2), § 55).

Buna rağmen savcının mütalaasının açıklandığı ve kararın verildiği oturumların hiçbirine sanığın getirilmemesi ihlal sayıldı. Mahkeme adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar verdi (AYM, Hüsnü Aşkan (2), §§ 60-62).

Sanık SEGBİS’i reddedebilir ve bizzat gelmek istediğini gerekçesiyle, yazılı olarak dosyaya bildirmelidir. Talep reddedilirse kararın somut bir zorunluluğa dayanıp dayanmadığı kanun yolunda, gerekirse bireysel başvuruda denetlenir.

SEGBİS dilekçe örneği

Aşağıdaki örnek, başka ilde oturan ve duruşmaya bulunduğu yerin adliyesinden bağlanmak isteyen sanık içindir. Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur, mazereti gösteren belge varsa eklenir.

ÖRNEK DİLEKÇE

[Mahkeme adı] AĞIR CEZA / ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE

Dosya No:[doldurulacak] Esas
Talep eden (sanık):[ad soyad, T.C. kimlik no, adres]
Müdafi:[varsa avukat adı, adres]
Konu:Duruşmaya Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile katılma talebidir.

AÇIKLAMALAR

  1. Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasının duruşması [tarih ve saat] tarihine bırakılmıştır.
  2. [İl dışında ikamet / sağlık durumu / başka bir engel] sebebiyle duruşma günü mahkemenizde hazır bulunmam mümkün değildir. Mazeretimi gösteren belge ektedir.
  3. Halen [il / ilçe] ilinde bulunmaktayım ve [ilçe] Adliyesindeki dinleme odasından duruşmaya katılabilecek durumdayım.
  4. Sorgumun yapılabilmesi ve duruşmaya katılabilmem için talep edilen makam olarak [ilçe] Adliyesinin belirlenmesini istiyorum.

HUKUKİ SEBEPLER

5271 sayılı CMK m. 196/4, Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik m. 13 ve m. 16.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan sebeplerle [tarih] tarihli duruşmaya [ilçe] Adliyesi aracılığıyla SEGBİS ile katılmama karar verilmesini saygıyla talep ederim.

[Tarih]
[Ad soyad]
İmza

Ek: [mazeret belgesi, varsa ikametgâh belgesi]

Aynı örnek küçük değişikliklerle diğer kişiler için de kullanılabilir.

  • Tanık için: Hukuki sebebe CMK m. 180/5 yazılır ve tanıklık yapılacak duruşmanın tarihi belirtilir.
  • Katılan veya mağdur için: Mazeret anlatılır ve SEGBİS Yönetmeliği m. 13/1 dayanak gösterilir.
  • Cezaevindeki sanık için: Bağlantıyı mahkeme planlar ve kuruma bildirir, sanık isterse dilekçeyle de talepte bulunabilir (Yönetmelik m. 14/2).
  • Bizzat gelmek isteyen sanık için: Dilekçede SEGBİS yerine duruşmada hazır bulundurulma istenir, özellikle mütalaa ve karar oturumları belirtilir (AYM, Hüsnü Aşkan (2), § 60).
  • Hukuk davası için: Bu dilekçe yerine HMK m. 149/1’e dayanan e-Duruşma talebi yapılır.

Dilekçe vermek duruşmaya katılma yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Mahkemenin kararı çıkmadan duruşmaya gidilmeyeceği varsayılmamalıdır.

Avukat SEGBİS ile duruşmaya katılabilir mi?

Ceza davasında avukat, mahkeme kabul ederse başka bir adliyedeki SEGBİS noktasından duruşmaya bağlanabilir. Kendi bürosundan bağlanma imkânı ise hukuk davalarındaki e-Duruşmaya özgüdür (e-Duruşma Yönetmeliği m. 11/1).

SEGBİS Yönetmeliği mazereti kabul edilen ve hazır bulunamayan “kişi” ifadesini kullanır, müdafi ile vekili ayrıca saymaz (Yönetmelik m. 13/1). Avukatın ceza duruşmasına bağlanması da bu genel hükme dayanır ve mahkemenin kabulüne bağlıdır.

Bağlantı, avukatın bulunduğu yerdeki adliyenin dinleme odasından kurulur. Kimliği o adliyedeki yazı işleri müdürü veya görevli personel tespit eder (Yönetmelik m. 16/3).

Hukuk davasında ise avukat duruşmaya bürosundan, baronun ayırdığı bölümden ya da adliyedeki yerden katılabilir. Kimliği güvenli elektronik imza veya mobil imzayla doğrulanır (e-Duruşma Yönetmeliği m. 12/1).

Talep, UYAP avukat portal ya da UYAP mobil uygulamaları üzerinden gönderilir (e-Duruşma Yönetmeliği m. 8/2). Birden fazla vekil varsa duruşmaya yalnız talebi kabul edilen vekiller bağlanabilir (e-Duruşma Yönetmeliği m. 13/2).

Duruşma dışında bir yenilik de 5 Nisan 2026’da başladı. e-Avukat uygulamasıyla avukat, ceza infaz kurumundaki müvekkiliyle görüntülü görüşebiliyor (Adalet Bakanlığı, 10.09.2026). Bu bir duruşma değil, avukat ile müvekkil arasındaki görüşmedir.

SEGBİS yönetmeliği nedir?

Resmî adı Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik olarak geçer. Metin 20 Eylül 2011’den bu yana tek bir değişiklik görmeden uygulanıyor (Resmî Gazete sayı 28060).

Yönetmelik Ceza Muhakemesi Kanunu, Çocuk Koruma Kanunu ve Tanık Koruma Kanunu’na dayanır (Yönetmelik m. 2). Kayıtların saklanmasından yakalanan kişinin dinlenmesine kadar uygulamanın ayrıntısı bu metinde yer alır.

Madde Konu
m. 1-3 Amaç, dayanak, SEGBİS ile talep eden ve talep edilen makam tanımları
m. 4-5 Görüntü ve ses kalitesi, sistemi Bakanlığın kurması
m. 6 Kayıtların nitelikli elektronik imzayla saklanması
m. 7 Kayıtların yazılı tutanağa dönüştürülmesi
m. 8 Kayıtların taraflara verilmemesi, izletilmesi
m. 9 İşlemlerin kayda alınması, mağdur çocukta zorunlu kayıt
m. 10 Kimliği saklı tutulan tanıklar
m. 11 Uluslararası adli yardımlaşma
m. 13 Mazereti nedeniyle hazır bulunamayanlar
m. 14 Ceza infaz kurumunda bulunanlar
m. 15 Tedavi kurumlarında bulunanlar
m. 16 Yargı çevresi dışında bulunanlar
m. 17 Yakalama hâlinde dinleme
m. 18-20 Hazır bulunacaklar, kayıt bilgisinin verilmesi, kimlik tutanağı
m. 21-22 Kanun yolu makamlarında kullanım, kayıtların gönderilmesi

SEGBİS ne zaman kuruldu?

Sistemin yönetmeliği 20 Eylül 2011’de Resmî Gazete’nin 28060 sayılı nüshasında yer aldı ve aynı gün uygulanmaya başladı. SEGBİS’in kuruluş ve işleyiş kuralları bu metinde toplandı, metin o günden bu yana hiç değiştirilmedi.

Adalet Bakanlığının anlatımına göre ilk çalışmalar 2005 yılında başladı. Bakanlık 14 Aralık 2011 tarihli 150 numaralı Genelgeyle uygulamanın kurallarını duyurdu. Sistem 2012 yılında ilk kez ceza mahkemelerinde kullanıldı (Adalet Bakanlığı, UYAP Bilişim Sistemi).

CMK’da SEGBİS hangi maddelerde geçer?

Kanun “SEGBİS” kelimesini kullanmaz. Sistemi “aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniği”, “sesli ve görüntülü iletişim sistemi” ya da “ses ve görüntülü aktarma” diye anar.

  • CMK m. 52/3: Tanığın beyanı sırasında ses ve görüntü kaydı yapılabilir, mağdur çocuk söz konusuysa kayıt zorunludur.
  • CMK m. 58/3: Kimliği saklı tanık dinlenirken ses ve görüntü aktarılır, tarafların ona soru yöneltme hakkı korunur.
  • CMK m. 94/2: Yakalanan kişinin sorgusu en yakın adliyedeki sistemle yapılır.
  • CMK m. 147/1-h: İfade ve sorgu kaydedilirken teknik araçlardan faydalanılır.
  • CMK m. 180/5: Tanık ve bilirkişi, imkân varsa görüntülü ve sesli bağlantıyla dinlenir.
  • CMK m. 183/1: Adliyedeki kayıt aleti yasağı, bu sistemin kullanımını engellemez.
  • CMK m. 196/4: Yurt içinde bulunan sanık bu yolla sorgulanabilir ve duruşmalara bağlanabilir.
  • CMK m. 219/1: Teknik araçla alınan duruşma kaydı vakit geçirmeden yazılı tutanağa dönüştürülür.

HMK 149 ses ve görüntü nakli ne diyor?

Madde, hukuk davasında tarafın, vekilin, tanığın ve bilirkişinin bulunduğu yerden duruşmaya katılmasına imkân verir (HMK m. 149/1-2). Tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde mahkeme ses ve görüntü nakline kendiliğinden de başvurabilir (HMK m. 149/3).

Maddenin eski metninde tarafların rızası şartı vardı. 7251 sayılı Kanun 2020 yılında maddeyi yeniden yazdı ve bu şartı kaldırdı. Bugün tarafın veya vekilinin katılımı için tarafın talebi yeterlidir (HMK m. 149/1).

16 Temmuz 2026’da kabul edilen 7589 sayılı Kanun maddeye yeni bir dördüncü fıkra ekledi. Bu fıkra 31 Ekim 2026 tarihinden itibaren uygulanır (7589 sayılı Kanun m. 22, m. 26/1-b).

Yeni fıkraya göre ses ve görüntüyle katılan kişi hakkında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaz. İmza yalnız aşağıdaki işlemlerde aranmaya devam eder (HMK m. 149/4, m. 154/3-ç).

  • İkrar: Tarafın karşı tarafın iddiasını doğrulayan beyanı.
  • Yeminin edası: Mahkeme önünde yemin edilmesi.
  • Davanın geri alınmasına muvafakat: Davalının davanın geri alınmasına onay vermesi.
  • Davadan feragat: Davacının talebinden vazgeçmesi.
  • Davayı kabul: Davalının davacının talebini kabul etmesi.
  • Sulh: Tarafların uyuşmazlığı anlaşarak sona erdirmesi.

Ekleme nedeniyle diğer fıkraların numarası da değişti. Duruşmanın başka yerde yapılmasına ilişkin hüküm beşinci, yönetmeliğe yollama yapan hüküm altıncı fıkra oldu (HMK m. 149/5-6).

SEGBİS duruşması nasıl yapılır?

Mahkeme bağlantı saatini UYAP’taki randevu ekranından belirler ve karşı birime bildirir. Kişi o saatte dinleme odasında hazır edilir, kimliği tespit edilir ve bağlantı kurulur (Adalet Bakanlığı, UYAP Bilişim Sistemi).

  1. Randevu: Mahkeme dinlenecek kişinin kimliğini, bağlantı saatini ve yapılacak hazırlıkları karşı birime iletir (Yönetmelik m. 13/2, m. 16/1).
  2. Hazır etme: Kolluk, cezaevi görevlisi veya adliye personeli kişiyi dinleme odasına getirir (Yönetmelik m. 13/3, m. 14/3).
  3. Kimlik tespiti: Dinlenecek kişinin doğru kişi olduğu bir tutanakla belgelenir (Yönetmelik m. 13/4, m. 16/3).
  4. Bilgilendirme: Kişiye görüntü ve ses kaydı yapılacağı söylenir (Yönetmelik m. 19).
  5. Dinleme: Kişinin yanında savcı veya hâkim bulunup bulunmayacağına talep eden makam karar verir (Yönetmelik m. 18).
  6. Kayıt: Beyanlar sisteme kaydedilir ve dosyaya bağlanır (Yönetmelik m. 9/1).

SEGBİS nasıl kullanılır sorusunun kısa cevabı, dinlenecek kişinin sistemi kendisinin kullanmamasıdır. Bağlantıyı mahkeme kurar, kişi yalnız belirlenen saatte dinleme odasında hazır bulunur.

SEGBİS’e evden veya kişisel bilgisayardan bağlanılmaz. Hukuk davalarında hastalık, yaşlılık ya da engellilik nedeniyle evden katılım imkânı e-Duruşma kurallarına aittir (e-Duruşma Yönetmeliği m. 11/4).

SEGBİS kayıtları nerede tutulur?

Kayıtlar nitelikli elektronik imzayla imzalanır ve dinlemeyi isteyen savcılık veya mahkeme tarafından güvenli biçimde saklanır (Yönetmelik m. 6). SEGBİS kayıtlarının sahibi, kişinin bağlandığı adliye değil, dosyanın bulunduğu makamdır.

  • Saklama: Kayıt talep eden makamda, elektronik imzalı olarak tutulur (Yönetmelik m. 6).
  • Tutanağa dönüştürme: Kayıt UYAP’ta yazılı tutanağa çevrilir ve elektronik imzayla imzalanır (Yönetmelik m. 7/1).
  • Taraflara verilmeme: Ses ve görüntü kaydının kendisi taraflara verilmez (Yönetmelik m. 8/1).
  • İzletme: Talep veya itiraz hâlinde kayıt makamın gözetiminde ilgilisine izletilebilir (Yönetmelik m. 8/2).
  • Kanun yolu: Karara karşı başvuru yapılırsa kayıtlar da incelemeyi yapacak üst makama yollanır (Yönetmelik m. 22).
  • Kullanım sınırı: Tanıklık sırasında alınan ses ve görüntü kayıtları yalnız ceza muhakemesinde kullanılır (CMK m. 52/4).

Hukuk davalarındaki e-Duruşma kayıtları için kural farklıdır. Mahkeme gerekçe göstererek kayıt alırsa bu kayıt dosyada saklanır, Merkezi Kayıt Sistemindeki kopyası ise iki hafta sonra geri döndürülemez biçimde silinir (e-Duruşma Yönetmeliği m. 15/2).

SEGBİS kaydı çözümleme tutanağı nedir?

Ses ve görüntü kaydının yazılı tutanağa dönüştürülmüş hâlidir. Bu işi soruşturmada savcılık veya hâkim, kovuşturmada esas mahkemesi yapar ve tutanak elektronik imzayla imzalanır (Yönetmelik m. 7).

Kanun da aynı kuralı koyar. Duruşmadaki işlemler teknik araçla kayda alınmışsa kayıt vakit geçirilmeden yazıya dökülür ve hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanır (CMK m. 219/1). Uygulamada bu belgeye SEGBİS kaydı çözümleme tutanağı ya da kısaca çözüm tutanağı denir.

Sanık SEGBİS kayıtlarını isteyebilir mi?

Ses ve görüntü kaydının kendisini isteyemez, çünkü yönetmelik kayıtların taraflara verilmeyeceğini söyler. Yazılı tutanağa dönüştürülmüş hâli ise kanuni şartlar varsa verilebilir (Yönetmelik m. 8/1).

Sanık veya müdafi SEGBİS kaydını görmek isterse bunu talep edebilir ya da itiraz yoluyla isteyebilir. Bu durumda kayıt, savcılık veya mahkemenin gözetiminde ilgilisine izletilir (Yönetmelik m. 8/2).

SEGBİS ile tutuklama olur mu?

Olur. Yakalama emri üzerine tutulan kişi bir gün içinde yetkili hâkime götürülemiyorsa, bulunduğu yerin ya da en yakın adliyenin sistemiyle uzaktan sorgulanır (CMK m. 94/2).

Yönetmelik bu süreci adım adım anlatır. Yakalamanın gerçekleştiği yerin savcılığı önce kararı veren makama ulaşır. O makam onay verirse kişi bağlantı için hazırlanır (Yönetmelik m. 17/1-a, b).

Yakalanan yerde sistem yoksa kişi, sistemin bulunduğu en yakın savcılık veya mahkemeye götürülür. Bütün bunlar 24 saati aşacaksa kişi en yakın sulh ceza hâkimine götürülür, serbest bırakılmadığı takdirde tutuklanır (Yönetmelik m. 17/1-b, c).

Bu şekilde tutuklanan kişi, yetkili savcı, hâkim veya mahkeme uygun görürse daha sonra yine SEGBİS ile dinlenebilir (Yönetmelik m. 17/2). Tutuklu sanığın sonraki duruşmalara da bu yolla katılmasına mahkeme karar verebilir (CMK m. 196/4).

Cezaevinden SEGBİS ile duruşmaya katılım nasıl olur?

Cezaevi yönetimi, mahkemenin bildirdiği saatte kişiyi kurumdaki dinleme odasında hazır eder ve kimliğini bir tutanakla tespit eder (Yönetmelik m. 14/3-4). Mahkeme salonundan kuruma bağlanılır ve kişinin duruşmaya katılımı bu bağlantıyla sağlanır.

Bu yolun şartı, kurumda teknik altyapının hazır olmasıdır (Yönetmelik m. 14/1). Mahkeme dinleme yapacağı kişinin kimliğini, dinleme zamanını ve gereken hazırlıkları kurum yönetimine önceden bildirir (Yönetmelik m. 14/2).

Cezaevi SEGBİS’i yalnız ceza davaları için kullanılmaz. 18 Mart 2026’dan bu yana sulh hukuk ve aile mahkemeleri de cezaevlerindeki sisteme bağlanabiliyor (Adalet Bakanlığı, e-Duruşma Bilgilendirme).

Avukatın cezaevindeki müvekkiliyle duruşma dışında görüşmesi ise ayrı bir uygulamadır. Bu görüşme e-Avukat üzerinden yapılır ve bir yargılama işlemi sayılmaz.

Uzlaştırmada SEGBİS görüşmesi nasıl yapılır?

Uzlaştırmacı uzlaşma teklifini SEGBİS yoluyla yapabilir ve taraflarla müzakereyi görüntülü ve sesli iletişimle sürdürebilir (Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği m. 29/3, m. 31/4). Taraf başka ilde olsa bile uzlaştırma bu sayede yürür.

  • Teklif: Uzlaştırmacı teklifi büro aracılığıyla tebligat, istinabe veya SEGBİS ile yapabilir (Uzlaştırma Yönetmeliği m. 29/3).
  • Müzakere: Görüşmeler taraflarla birlikte veya ayrı ayrı, görüntülü ve sesli olarak yapılabilir (Uzlaştırma Yönetmeliği m. 31/3-4).
  • Katılanlar: Şüpheli, sanık, mağdur, katılan, kanuni temsilci, müdafi ve vekil müzakereye katılabilir (Uzlaştırma Yönetmeliği m. 31/1).
  • Rapor: Uzlaştırmacı raporu taraflara imzalatır, gerekirse tarafın bulunduğu yer başsavcılığının istinabe bürosu aracılığıyla imzalatılır (Uzlaştırma Yönetmeliği m. 31/5-6).

Haklı bir mazeret olmadan müzakereye katılmayan taraf uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır (Uzlaştırma Yönetmeliği m. 31/1). Görüşme tutanağı ve raporun imzası bu yüzden taraf açısından önemlidir.

SEGBİS ile e-Duruşma arasındaki fark nedir?

Fark yargılama türündedir. Ceza yargılamasında SEGBİS, hukuk yargılamasında e-Duruşma kullanılır. İkisi de UYAP’a bağlıdır, ancak dayanakları, katılım yerleri ve süreleri farklıdır (Yönetmelik m. 3, e-Duruşma Yönetmeliği m. 3).

Ölçüt SEGBİS e-Duruşma
Yargılama türü Ceza yargılaması ve kanun yolu Hukuk yargılaması
Dayanak CMK m. 180/5, m. 196/4 ve SEGBİS Yönetmeliği (2011) HMK m. 149 ve e-Duruşma Yönetmeliği (2021)
Nereden katılınır? Adliye, cezaevi veya hastanedeki dinleme odası Avukat bürosu, baro, adliye, cezaevi, gerekirse ev
Kimlik doğrulama Görevlinin düzenlediği tutanak Avukatta e-imza veya mobil imza
Talep süresi Kanunda süre yok En az 2 iş günü önce, karar 1 iş günü önce
Kayıt Talep eden makamda saklanır Zorunlu hâlde alınır, merkezi kopya 2 hafta tutulur

e-Duruşma 81 ilde ve tüm hukuk mahkemelerinde kullanılıyor (Adalet Bakanlığı, 10.09.2026). İlk e-Duruşma 15 Eylül 2020’de Ankara Batı 1. Tüketici Mahkemesinde yapıldı (Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü).

İki sistem artık birbirinden kopuk da değildir. 18 Mart 2026’da tamamlanan ilk aşamayla hukuk mahkemelerindeki e-Duruşma cihazları cezaevlerindeki SEGBİS cihazlarıyla görüşebiliyor.

Aynı hafta hem ceza hem hukuk duruşmasına uzaktan katılacak bir büro iki ayrı takvim izler. Ceza dosyasında mahkemenin SEGBİS kararı beklenir, hukuk dosyasında e-Duruşma talebi en geç iki iş günü önce verilir. Duruşma tarihleri ve kararlar UYAP üzerinden takip edilir.

SEGBİS hakkında sık sorulan sorular

SEGBİS’e evden bağlanılır mı? Bağlanılmaz. Kişi adliye, cezaevi veya hastanedeki dinleme odasında hazır edilir (Yönetmelik m. 14-16). Evden katılım yalnız hukuk davalarında, hastalık, yaşlılık veya engellilik durumunda e-Duruşma ile mümkündür (e-Duruşma Yönetmeliği m. 11/4).

Yurt dışındaki kişi SEGBİS ile katılabilir mi? Uluslararası adli yardımlaşma çerçevesinde katılabilir ve talepler Adalet Bakanlığı aracılığıyla yürür (Yönetmelik m. 11). Sanığın sorgusu için kanun yurt içinde bulunma şartı arar, yurt dışındaki sanık için ayrı kural vardır (CMK m. 196/4, m. 196/6).

Hangi suçlarda SEGBİS yapılamaz? Kanunda veya yönetmelikte SEGBİS’in yasak olduğu suçların listesi yoktur. Sık karıştırılan beş yıl sınırı, istinabe yoluyla sorgu içindir (CMK m. 196/2).

SEGBİS ücretli mi? Yönetmelikte yurt içi kullanım için bir ücret hükmü yoktur. Ücret yalnız uluslararası adli yardımlaşmada taraflar arasındaki mutabakatla belirlenir (Yönetmelik m. 11/2).

Kimliği gizli tanık SEGBİS ile dinlenir mi? Dinlenir. Tanığın yanında yetkili bir savcı ya da hâkim bulunur, taraflar da soru yöneltebilir (Yönetmelik m. 10/2, CMK m. 58/3).

Mağdur çocuk nasıl dinlenir? Tanıklığı kayda alınır (CMK m. 52/3). Uygulamada failin karşısına çıkmadan, psikolog eşliğinde adli görüşme odasında dinlenir (Adalet Bakanlığı, UYAP Bilişim Sistemi).

SEGBİS’te yanımda savcı veya hâkim olur mu? Bu, dinlemeyi isteyen makamın isteğine bağlıdır (Yönetmelik m. 18). Kimliği saklı tanıkta ise savcı veya hâkimin hazır bulunması şarttır (Yönetmelik m. 10/2).

SEGBİS kaydı istinaf ve temyize gönderilir mi? Gönderilir. Karara karşı başvuru yapıldığında kayıtlar dosyayla birlikte incelemeyi yapacak makama ulaştırılır (Yönetmelik m. 22).

Yargıtay SEGBİS kullanır mı? Kullanabilir. Yönetmelik, Yargıtay ve bölge adliye mahkemeleri dahil kanun yolu makamlarını kapsamına alır (Yönetmelik m. 21).

Büyükşehirde oturan tanık istinabeyle dinlenir mi? Zorunluluk olmadıkça dinlenmez. Büyükşehir sınırları içindeki taraf, tanık ve bilirkişi için istinabe kural olarak kullanılmaz (CMK m. 180/3).

SEGBİS ile tutuklanan kişi tekrar dinlenebilir mi? Dinlenebilir. Yetkili savcı, hâkim veya mahkeme uygun görürse sonraki işlemlerde de sistem kullanılır (Yönetmelik m. 17/2).

31 Ekim 2026’dan sonra ne değişiyor? Hukuk davasında ses ve görüntüyle katılan kişiden elle imza aranmaz. İkrar, yemin, davanın geri alınmasına muvafakat, feragat, kabul ve sulhte imza aranmaya devam eder (HMK m. 149/4).

SEGBİS bağlantısında kayıt yapıldığı söylenir mi? Söylenir. Yönetmelik, ilgililere görüntü ve ses kaydı yapılacağının bildirilmesini emreder (Yönetmelik m. 19).

Kaynakça

Kanunlar

Anayasa Mahkemesi kararları

Yönetmelikler

  • Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 20.09.2011, sayı 28060
  • Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 30.06.2021, sayı 31527
  • Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği, Resmî Gazete 05.08.2017, sayı 30145 (m. 29, 31)

Resmî kaynaklar

Son kontrol tarihi: 26.10.2026.

Share this post